Ở TRỌ NHÀ MÌNH

0
COM
Nhãn: · vào lúc
( Phụ nữ Việt Nam 19/14 )

Căn phòng nhỏ chừng 12 mét vuông, có ô cửa sổ quay ra phương Bắc, vệ sinh chung. Để thuê nó, tôi mất 700 nghìn mỗi tháng, chưa tính phí điện nước phát sinh.
Tôi vùi mình trong chăn, chạnh lòng nghĩ tới bao mảnh đời côi cút nay đây mai đó đầu đường xó chợ. Lướt web còn bắt gặp cả hình ảnh một phụ nữ khắc khổ ngày nhặt ve chai, đêm cuộn mình tin hin trong lòng chiếc xe chở rác, ngủ như đang ở nhà, với họ đó là nhà… Thật dễ để trở nên thánh thiện nếu chúng ta biết đặt mình vào vị trí của nhau.
Đọc thêm »

BÀN VỀ SỰ ĐỌC

0
COM
Nhãn: · vào lúc


Bạn bảo:

- Mẹ tớ nói sách bây giờ đọc chẳng phải nghĩ ngợi gì, đọc xong quên mất.

Mình hiểu bạn đang có ý so sánh sách "bây giờ" với sách "trước kia". Cũng có phần đúng. Hãy tạo một điểm nhìn, và xoay ngược về quá khứ. Trước kia phải hiểu từ cái thời ông cha ta đang gồng mình mà giành giữ non sông gấm vóc, dạo gần đây nhất là chống Mỹ, chống Pháp, trở về trước.
Đọc thêm »

THỬ NHẮM MẮT ĐỂ TRÔNG RA CUỘC ĐỜI

2
COM
Nhãn: · vào lúc




Cửa sổ có một khoảng sáng hắt vào. Là vì tôi mở hé. Khoảng sáng khiến tôi chói mắt. Tôi biết rõ căn nguyên của sự ấy. Tôi hiểu : một khi tôi còn sợ nắng, một khi tôi còn mãi ngồi đây, thở than bóng tối, thu mình trong bọc, tôi vẫn chỉ có thể nhìn ra ngoài kia bằng những cái nheo mắt bị động, đầy yếm thế...

Tung tăng ngoài nắng, sẽ hết chói mắt thôi...

Đọc thêm »

( Bình truyện ) KHO BÁU KHÔNG THỂ MỞ

1
COM
Nhãn: · vào lúc
Thời gian cứ trôi đi và bốn mùa luôn luôn chuyển. Con người chỉ một lần xuất hiện trên thế gian và cũng chỉ một lần ra đi mãi mãi vào cõi vĩnh hằng. Nhưng những gì là nghệ thuật, là tình người thì sẽ trường tồn mãi mãi. Tình người, dạng thức biểu hiện cao nhất, ấy chính là yêu thương. Không còn nghi ngờ gì nữa, tình yêu chính là điểm đồng quy giữa muôn vàn đường thẳng- đường thẳng là tất cả những thứ còn lại, hiện hữu giữa vũ trụ bao la này. Trong “ Kho báu không thể mở”, tôi bắt gặp thứ tình yêu như thế. Truyện ngắn gọn súc tích mà gieo vào lòng tôi nỗi xốn xang vô hạn, những giọt nước mắt nhẹ rơi một buổi sớm cuối thu se lạnh, cho lòng ấm lại…

Đọc thêm »

Nhật kí 1

0
COM
Nhãn: · vào lúc
Ông bố vợ tương lai của thằng bạn quả là tay chơi không tuổi. Ông tiếp bia với mình mà kể toàn chuyện thời trẻ tán gái ra sao, bao nhiêu cô theo, rồi đến bận gần đây- khi thuê trọ nhà cũ, có ở gần một hộ gia đình trẻ ( chưa kết hôn). " Thằng chồng kém con vợ phải ngót chục tuổi, đang trưa định đi ngủ thì con vợ lên gõ cửa: Bác ơi đèo dùm cháu cái cánh cửa ở ngoài Đền Lừ về. Thế là tuổi già cũng lóc cóc dậy dắt xe máy đi, hỏi sao thằng chồng cháu không chở, nó bĩu môi rõ dài: ối dào, thằng ấy thì tích sự gì bác!". Thành ra ông vớ
Đọc thêm »

Mưa

0
COM
Nhãn: · vào lúc
Những dòng status bạn bè ở Hà Nội ngập tràn hơi nước, thấy như được hưởng lây dư vị mát lành sảng khoái. Nhiều kỉ niệm, nhiều nỗi buồn hai mươi ba năm đời mình gắn với mưa. Dường như thứ trạng thái đặc biệt ấy của trời trùng khít với nhịp lòng mình. Giống với một bức tranh thủy mặc. " Trong mưa, mọi vật sống động chỉ còn hai màu xám- trắng". Những bức vẽ chì. Những tua phim cổ...

Đọc thêm »

Văn hóa đọc: sự chệch đường của một bộ phận giới trẻ.

0
COM
Nhãn: · vào lúc


Câu hỏi đầu tiên của chúng ta là: tại sao ta bỏ công tìm đọc truyện nói chung, và truyện ngắn nói riêng? Câu trả lời cũng đơn giản: để giải trí và hiểu biết hơn!

Từ hồi có ngôn ngữ, loài người đã thích thú khi theo dõi và tham dự những cuộc phiêu lưu tưởng tượng của những con người tưởng tượng và họ thấy thỏa mãn nhất ở những tác phẩm hư cấu, trong đó có truyện ngắn. Một số truyện ngắn khiến bạn thích thú khi đọc, nhưng thực ra lắm khi chúng chỉ là loại truyện giải trí, thuần túy để thời gian qua mau hơn, giúp ta tạm quên thực tại và những rắc rối nhức đầu. Một số truyện ngắn khác thì đem lại nhiều hơn thay vì chỉ đơn thuần giải trí. Chúng giúp ta nhìn sâu hơn vào khía cạnh nào đó của bản chất con người hay cuộc sinh tồn này, buộc ta phải suy nghĩ lại, dánh giá lại những điều ta đã (tưởng rằng) biết hoặc cho rằng đúng. Chúng không cho bạn chạy trốn thực tại, mà phải lao sâu hơn vào thực tại để tìm hiểu ý nghĩa của nó. Ta có thể tạm gọi đó là loại truyện lí giải. Tuy nhiên, thật khó vạch một biên giới rõ rệt cho hai loại truyện này. Chúng như hai chùm sáng ở hai cực rọi vào chúng ta- những người ở giữa. Có chỗ chỉ nhận được một luồng sáng, nhưng cũng có chỗ hai luồng sáng ấy giao thoa. Nhưng sự phân biệt như thế, tuy còn mơ hồ, lại giúp ta nhìn ra hai vấn đề:

I- Có hai loại độc giả. Loại thứ nhất gồm những người cả đời chỉ thích loại truyện giải trí, có thể họ đã tìm đọc loại truyện lí giải nhưng rồi đã từ bỏ nó. Loại thứ nhì là độc giả có kinh nghiệm hơn, họ không chê bỏ truyện giải trí, nhưng họ luôn muốn tìm đọc loại truyện lí giải, vì chúng đem lại hiểu biết và kiến quan mới mẻ hơn.
II- Để thưởng thức truyện ngắn, ta không hề đơn thuần dựa vào tiêu chuẩn “ đọc thấy thích”, vì như thế ta rất dễ rơi vào loại truyện giải trí. Muốn thưởng thức loại truyện lí giải, ta cần một số kiến thức cơ bản về KĨ THUẬT TRUYỆN NGẮN ( khoan bàn tới triết lí truyện ngắn), tựa như kiến thức tối thiểu cần có để xem được hội họa trừu tượng, nghe nhạc giao hưởng hay xem vũ ballet.

Loại truyện lí giải thường không thể đọc nhanh được. Nó đòi ta đọc đi đọc lại. Thậm chí một tiêu chuẩn cho truyện ngắn hay là ở chỗ nó buộc ta đọc nhiều lần mới thưởng thức được. Đọc xong một truyện ngắn lần đầu thì mới chỉ là bước khởi sự. bạn cần suy nghĩ và đọc lại cho đến khi nhìn ra được nhiều điều hơn là “ diễn biến cốt truyện”, hiểu ra những ý nghĩa tế vi mà tác giả muốn trình bày, vì ở mỗi truyện ngắn, tác giả luôn muốn nói điều gì đó, nhận xét cái gì đó, và họ chọn thể loại truyện ngắn vì họ thấy nó thích hợp nhất cho việc diễn đạt những điều họ có trong đầu.

Một thực trạng đáng buồn của một bộ phận giới trẻ trong cách thức tiếp cận và thưởng thức những tác phẩm văn học ngày nay, đó là chỉ quen đọc truyện giải trí.

Khảo sát nguyên nhân, trong tầm nhìn hẹp thấy ngay rằng có ba vấn đề chủ yếu:

- Thứ nhất: Cuộc sống hiện đại với sự bùng nổ thông tin, bội thực thông tin, khi mà cướp-giết-hiếp trở thành miếng mồi ngon cho những trang lá cải tồn tại và phát triển, người ta ít trở nên giật mình khi chứng kiến đồng loại mình bị tước đoạt quyền sống trong những sự vụ phi nghĩa lí nhất. Tất cả mọi thức đều lên giá, chỉ duy ...con

người rớt giá thảm hại. Một xã hội đầy rẫy những rủi ro, hoang mang trong cái vỏ yên bình giả tạo. Sự dư thừa về vật chất, cộng với những ảnh hưởng sâu xa của nhiều luồng văn hóa đông tây khiến một bộ phận giới trẻ sa vào lối sống hưởng thụ, dần dẫn đến sa đọa, buông thả. Thói quen hưởng thụ dẫn đến một đặc tính tất yếu: mơ mộng viển vông. Họ bỏ qua đời thực, tránh xa đời thực, ru ngủ tâm hồn ở một chốn lung linh đèm đẹp ngòn ngọt quá ư dễ dãi. Xu hướng tâm lí ấy thể hiện ngay cả ở việc tìm nguồn giải trí của lớp trẻ. Xét riêng mảng văn hóa đọc, vô vàn những cuốn sách với nội dung đồng dạng na ná nhau xuất bản ồ ạt, rặt những anh những em những nụ hôn những bốn mùa hoa lá... Nhà xuất bản tư nhân mọc lên như nấm, mở vô vàn cuộc thi "chớp nhoáng" thu gom tạp nham gấp gáp các "truyện ngắn" của "những cây bút trẻ"- "Những thế hệ nhà văn tương lai của đất nước" đem vào tuyển tập xuất bản. Sách văn học bìa loang lổ lòe loẹt màu sặc sỡ hình đôi trai gái trái tim hồng... Không nói đến sự xuống cấp của việc vẽ bìa "minh họa", thực chất cũng không có gì phải minh họa, chỉ cần nghe qua những dòng tít sock- sến- lãng mạn là đủ biết bên trong cuốn sách đó có gì.

- Thứ hai: Giới trẻ ngày nay ...lười vận động. Họ thu hẹp "phạm vi sống" của chính mình. Trẻ em bị "đánh mất" tuổi thơ. Thực ra dùng từ "đánh mất" chưa chuẩn! Chúng đã bao giờ "có" đâu mà "đánh mất", thiển ý riêng tôi gọi bị "đánh cướp" tưởi thơ thì hợp lí hơn! Những đứa trẻ ấy lớn lên đi học cao đẳng đại học thi thoảng vẫn có nhân vật lơ ngơ hỏi bạn bè- vốn bị liệt vào dạng " đồ nhà quê" của mình " cái liềm là cái gì mày?", hay " cấy và gặt" khác nhau à???. Phạm vi sống hẹp dẫn tới tầm hiểu biết hẹp. Bốn mùa luôn chuyển, khi những thanh niên làng quê nhẩm tính trong đầu tiết trời này đang độ nông nhàn ở quê, hay mùa lúa mùa ngô đang thời giáp hạt, trổ bắp thì thanh niên thành thị háo hức với lịch xem cinema bom tấn Hàn Quốc, ghen tị vì đứa bạn đã nhanh tay thửa được tấm vé xem Lee Min Hô đến biểu diễn tại sân vận động Quần Ngựa. Họ yêu thần tượng có khi còn hơn...cha mẹ họ, sẵn sàng buông lời bất kính với bề trên chẳng may bậc phụ huynh ra sức ngăn cản việc ra sân bay vào nửa đêm vẫy chào hò hét khóc lóc khi nhìn thấy thần tượng của họ. Những Quang Liêm, Nguyễn Ngọc Trường Sơn trở nên lu mờ trong tâm trí họ. Trong khi ấy, ở tận phương trời giá băng nào, những vị thần tượng đáng kính vẫn say sưa ăn uống ngủ nghỉ, chẳng mảy may biết đến xứ sở nhiệt đới này có biết bao trái tim đêm ngày rỉ máu vì mình. Giới trẻ xa rời thực tế cuộc sống, đáng trách hơn là họ đã chán ngán thực tế cuộc sống, bỏ qua cuộc sống.

- Thứ ba: Nguyên nhân bắt nguồn từ những "tác giả trẻ". Hậu thuẫn của công nghệ thông tin, trào lưu "văn học mạng ra đời". Nhiều trường hợp không dưng mà nổi tiếng! Lắm trang tâm sự nhật kí vụn vặt xoay quanh đời sống của một cá nhân, không ngần ngại lôi cả chuyện sex xiếc của bản thân vào, tự dưng có một nhóm người cứ truyền tay nhau, đám đông ngày một khuyếch tán nhờ hiệu ứng " bầy đàn", sau một đêm người kia tỉnh dậy, hoang mang vì mình ...nổi tiếng. Quá dễ để xuất bản! Và để chiều những "độc giả" trẻ kia không gì ngoài sock- sến- sex. Tác giả thì đương nhiên ai cũng muốn có nhiều độc giả. Những tác phẩm đồng dạng cứ thế ra đời, tràn lan. Trong số đó có không ít những " hiện tượng bom tấn văn học trẻ" chưa có lấy nổi 1 truyện ngắn đăng báo, họ chỉ viết được "truyện dài", thứ truyện dài mà nếu cô đặc lại dung lượng ngôn từ cho một người viết có óc tổng hợp cao chỉ độ mấy nghìn là hết đát. Cái mác " Nhà văn" do số fans trẻ tự tung hô tác giả và nghiễm nhiên sử dựng chúng vô tội vạ. Có một nhà văn "xịn" buông một câu thế này: " thời này viết để đăng báo mới khó, viết để xuất bản thì dễ như trở bàn tay". Xét cho tận cùng ở trường hợp này chính là hiệu ứng lan truyền- đặc trưng của internet. Giới phê bình ngán ngẩm lắc đầu. Những cuốn sách bìa đẹp tên hay mà nội dung rỗng tuyếch, vài ba ý cũ rích nông choèn cứ thế được các ngòi bút- bằng câu chữ kí tự sến súa kéo cho loãng cho dài ra, cũng xong một ...truyện ngắn. Họ thậm chí không thèm hiểu thế nào là "truyện" thế nào là "chuyện", thế nào là tản văn thế nào là bài văn phát biểu cảm nghĩ... Cả một bài dài dằng dặc rặt những thất tình những em nhớ anh tại sao ta chia tay ...trong khi nếu để một biên tập viên nghiêm chỉnh tóm gọn lại thì chưa chắc đã nổi...ba dòng. Nhiều trang mạng xã hội văn học chết dần chết mòn cũng vì điều ấy. Đang là lúc để những Admin nhận ra cần có sự đổi mới trong menu thể loại tác phẩm- Nếu không muốn đi vào lối mòn bị cô lập trong cái không gian Website của mình mà ở đó, tác giả được member tung hô, tự phong danh lẫn nhau đưa nhau lên chơi vơi tầng mây cao vút, không có một sự thẩm định, công nhận nào của giới chuyên môn cả. Sự định hướng của người biên tập trong việc chọn lọc bài vở giới thiệu đến độc giả cũng là một điều tối quan trọng. Bán những cuốn sách "khó đọc" hơn là loại truyện ru ngủ không hề khó, khó ở chỗ NXB tư nhân thì nhiều, bản thảo chất lượng vẻ như chỉ nhắm đến NXB có uy tín hơn, và chạy theo lợi nhuận vô hình chung những người thẩm định bản thảo đang gián tiếp bóp méo lối đi chuản mục để nâng cao nền văn hóa đọc ở nước ta. Và phải chăng bộ phận độc giả trẻ ở tầm tuổi này chỉ đọc được truyện giải trí về chúng "dễ vào", "dễ hiểu", không phải suy tư nhiều? Đó lại là mặt khác đáng bàn hơn về cách thức trau dồi tri thức trẻ. Không phải độc giả trẻ nào cũng chỉ ưa đọc truyện giải trí, đó chỉ là một bộ phận thôi, và loại truyện giải trí chỉ có thể mua chuộc được những độc giả ở lứa tuổi này, chính những người này khi trưởng thành hơn sau một thời gian sẽ lại không thể tìm nguồn vui, nguồn mơ trong các truyện giải trí, họ vẫn đọc, nhưng để giải tỏa và tìm động lực sống, họ tìm đến những áng văn nóng hổi chất liệu đời sống hơn.

Còn nhiều lắm vấn đề phải xem xét lại...

Thiếu những trang viết hiện thực. Thiếu những va đập quăng quật. Thiếu phổ quát đời sống. Độc giả trẻ cũng gồm nhiều loại, nhưng một bộ phận đi lệch chiều, là một hiện trạng đáng báo động. Thiết nghĩ đã đến lúc cần có sự định hướng của thế hệ cầm bút đi trước, của trách nhiệm người cầm bút trẻ, và một nỗ lực dấn thân để thổi hồn vào trang viết!

Tự an ủi

0
COM
Nhãn: · vào lúc
Vui vì đã viết được trở lại, thấy được niềm hứng thú đọc và ngẫm như thuở xưa- thời xa xa nữa, chứ không phải khi học Đại Học.
Những ý tưởng dường như lên rêu, sắp bị phủ bụi lãng quên, dần được khai quật kì cọ cho nó tươi mới lại, cố gắng để nó hiện hình. Lâu không viết nhận rõ sự bí bách trong ngôn từ, lối diễn đạt, tư duy thiếu rạch ròi, cả sự thiếu hụt kiến thức thi pháp nữa.

Đọc thêm »

MỘT SỐ MÔ HÌNH THÚC ĐẨY VĂN HÓA ĐỌC VÀ VIẾT

0
COM
Nhãn: · vào lúc
Tôi may mắn hơn nhiều người đang giành niềm yêu và đến với văn chương ở chỗ: tôi đang được đào tạo một cách có hệ thống những gì thuộc lĩnh vực sáng tạo lí luận phê bình văn học. Bản thân điều này chưa khẳng định được điều gì về năng lực của cây bút trong mối tương quan giữa tôi và các bạn. Có những người cả đời khong hề có ý định cầm bút, hoặc hoạt động ở những lĩnh vực khác văn học, mà lại đột ngột hoặc liên tiếp cho ra đời những tác phẩm văn học giá trị cao, được công chúng đón nhận; trong khi nhiều cây bút xuất thân từ những “lò văn chương”, khi ra đời hoàn toàn vắng bóng trên văn đàn hoặc day dứt trong sự bất lực. Cho nên: sự mào đầu kia không nhằm mục đích gì khác : tôi muốn lấy đó là cái nguyên cớ cho việc chia sẻ những gì mà tôi đã và đang đọc, cảm, …về nghề viết lách, đến với các bạn- xét trên bình diện tất cả chúng ta cùng đến với văn, viết văn, hoặc chí ít cũng đang đọc và yêu văn cái đã.






Tôi muốn bó hẹp hơn cái phạm vi đề cập. “ Văn” thì rộng lắm, nhưng gắn với những gì thể hiện ở wapsite : viettruyen.vn, truyennganhay.net, nhungtruyennganhay,... xin mạn phép bàn về TRUYỆN NGẮN. Bài viết này có sự tham khảo từ nhiều ngồn khác nhau: mạng internet, sách, báo, …và những gì tôi đã học, gắn với suy nghĩ cá nhân và quan niệm của bản thân.

Câu hỏi đầu tiên của chúng ta là: tại sao ta bỏ công tìm đọc truyện nói chung, và truyện ngắn nói riêng? Câu trả lời cũng đơn giản: để giải trí và hiểu biết hơn!

Từ hồi có ngôn ngữ, loài người đã thích thú khi theo dõi và tham dự những cuộc phiêu lưu tưởng tượng của những con người tưởng tượng và họ thấy thỏa mãn nhất ở những tác phẩm hư cấu, trong đó có truyện ngắn. Một số truyện ngắn khiến bạn thích thú khi đọc, nhưng thực ra lắm khi chúng chỉ là loại truyện giải trí, thuần túy để thời gian qua mau hơn, giúp ta tạm quên thực tại và những rắc rối nhức đầu. Một số truyện ngắn khác thì đem lại nhiều hơn thay vì chỉ đơn thuần giải trí. Chúng giúp ta nhìn sâu hơn vào khía cạnh nào đó của bản chất con người hay cuộc sinh tồn này, buộc ta phải suy nghĩ lại, dánh giá lại những điều ta đã (tưởng rằng) biết hoặc cho rằng đúng. Chúng không cho bạn chạy trốn thực tại, mà phải lao sâu hơn vào thực tại để tìm hiểu ý nghĩa của nó. Ta có thể tạm gọi đó là loại truyện lí giải. Tuy nhiên, thật khó vạch một biên giới rõ rệt cho hai loại truyện này. Chúng như hai chùm sáng ở hai cực rọi vào chúng ta- những người ở giữa. Có chỗ chỉ nhận được một luồng sáng, nhưng cũng có chỗ hai luồng sáng ấy giao thoa. Nhưng sự phân biệt như thế, tuy còn mơ hồ, lại giúp ta nhìn ra hai vấn đề:

I- Có hai loại độc giả. Loại thứ nhất gồm những người cả đời chỉ thích loại truyện giải trí, có thể họ đã tìm đọc loại truyện lí giải nhưng rồi đã từ bỏ nó. Loại thứ nhì là độc giả có kinh nghiệm hơn, họ không chê bỏ truyện giải trí, nhưng họ luôn muốn tìm đọc loại truyện lí giải, vì chúng đem lại hiểu biết và kiến quan mới mẻ hơn.
II- Để thưởng thức truyện ngắn, ta không hề đơn thuần dựa vào tiêu chuẩn “ đọc thấy thích”, vì như thế ta rất dễ rơi vào loại truyện giải trí. Muốn thưởng thức loại truyện lí giải, ta cần một số kiến thức cơ bản về KĨ THUẬT TRUYỆN NGẮN ( khoan bàn tới triết lí truyện ngắn), tựa như kiến thức tối thiểu cần có để xem được hội họa trừu tượng, nghe nhạc giao hưởng hay xem vũ ballet.

Loại truyện lí giải thường không thể đọc nhanh được. Nó đòi ta đọc đi đọc lại. Thậm chí một tiêu chuẩn cho truyện ngắn hay là ở chỗ nó buộc ta đọc nhiều lần mới thưởng thức được. Đọc xong một truyện ngắn lần đầu thì mới chỉ là bước khởi sự. bạn cần suy nghĩ và đọc lại cho đến khi nhìn ra được nhiều điều hơn là “ diễn biến cốt truyện”, hiểu ra những ý nghĩa tế vi mà tác giả muốn trình bày, vì ở mỗi truyện ngắn, tác giả luôn muốn nói điều gì đó, nhận xét cái gì đó, và họ chọn thể loại truyện ngắn vì họ thấy nó thích hợp nhất cho việc diễn đạt những điều họ có trong đầu.

Đó là những hình dung ban đầu mà tôi muốn chia sẻ với các bạn. Chắc hẳn có không ít bạn đang mang trong mình những thắc mắc khi đọc những dòng chữ này: rằng nguyên cớ nào khiến tôi- tuy không nhiều thời giản rảnh rỗi, nhưng lại bỏ công sưu tầm và phát biểu suy nghĩ cá nhân về chủ đề này, hơn nữa lại đem chia sẻ nó ở trên một trang wap mới, có thể nói là chưa mang tính chuyên nghiệp, chuyên sâu về văn học như viettruyen.vn hoặc cayviettre.com. Câu trả lời đơn giản rằng: là vì tôi nhậ thấy nhiều điều, nhiều ý nghĩa lớn lao từ sự ra đời của những trang wap chưa chuyên sâu như thế!

Hẳn ai cũng biết và thừa nhận: sự bùng nổ công nghệ thông tin đại chúng, công nghệ nghe nhìn trong thời đại ngày nay khiến phần đa công chúng, đặc biệt là giới trẻ, cảm thấy phân vân khi đứng trước nhiều lựa chọn khác nhau khi tiếp cận đời sống và để giải trí. Người ta hay nói nhiều về văn hóa đọc sách với mối lo lắng thị phần đang dần với đi của các nhà xuất bản, nhà sách- khi cạnh tranh với các phương thức truyền đạt thông tin khác ( truyền hình, vô tuyến, internet…). Vô vàn ý kiến được đưa ra, nhưng trên bình diện các nhà khoa học, các học giả, và bản thân tôi, thì có thể khẳng định chắc nịch rằng: sách văn học, văn học, những tác phẩm văn chương sẽ phát triển mạnh mẽ theo biểu đồ đi lên!

Sự phát triển đa dạng của các loại hình giải trí, thông tin kéo theo tính đa dạng trong cách thức tiếp cận của văn học đến với độc giả, khán giả. Văn học liên kết mạng mẽ và khăng khít đến các loại hình nghệ thuật đang tồn tại song song như hội họa, âm nhạc, điện ảnh… Trong họa có văn, thơ được phổ nhạc, truyện ngắn, tiểu thuyết chuyển thể thành kịch bản sân khấu, kịch bản phim…

Bên cạnh các hình thức xuất bản truyền thống như báo in, sách, ngày nay, cùng với các thiết bị hiện đại, văn học được phát thanh qua radio, đặc biệt kể từ khi xuất hiện internet, văn học được phổ rộng hơn bao giờ, thuật ngữ “ văn học mạng” ra đời, chỉ những tác phẩm hình thành và đến với công chúng từ thứ công nghệ hiện đại gắn kết mọi người trên khắp hành tinh này!

Thế nhưng, một vấn đề đặt ra là: làm sao để khiến độc giả - nhất là giới trẻ hiện nay tìm đến sách và dành niềm yêu với văn học, chịu bỏ ra khoảng thời gian tương đối để đọc sách, đọc truyện văn học, thay vì đi chơi shopping đi vũ trường hay chơi game, chat chit…???

Câu hỏi này không của riêng ai, nhưng tôi muốn nhìn nó trên bình diện: có những đóng góp không nhỏ trong việc gây dựng và chia sẻ niềm yêu đọc, yêu viết, mà gần đây, một số wapsite không chuyên thành lập, đã và đang làm được điều đó. Viettruyen.vn là một ví dụ!

Khoan hãy bàn tới chất lượng. Chúng ta ai cũng hiểu: cái gì cũng cần một quá trình. Một đứa trẻ sơ sinh không thể bắt nó đứng dậy và chạy một vòng trước mắt bố mẹ được! Nhưng sự dìu dắt, hướng dẫn của bố mẹ, để đứa trẻ dần đứng được, chạy được, lại là điều mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người viết văn, trước hết phải là người yêu văn, đọc văn , sau mới đến muốn viết , học cách viết và viết được. Thực tế cho thấy: nhiều trang wap chuyên sâu giành cho lĩnh vực văn chương chỉ mang tính “ trưng bày sản phẩm” mà chưa quan tâm sát sao đến vấn đề “ tuyển nhân công, đào tạo nhân công” cho những sản phẩm đó. Tòa soạn nhận được hàng nghìn bài viết mỗi ngày từ các nơi đổ về, ban biên tập sẽ làm nhiệm vụ chọn lọc, dựa trên những tiêu chuẩn ( tiêu chuẩn và sở thích của mỗi người biên tập cũng không giống hoàn toàn nhau), và những tác phẩm được chọn để “ trưng bày” phần đa là của các tên tuổi đã thành danh hoặc những người đã có khả năng viết. Không thể phủ nhận rằng trong loạt bài bị đào thải vì “ kém chất lượng”, có những bài có những biểu hiện “lóe sáng” ở một vài chỗ, dĩ nhiên, nó chưa hoản chỉnh, chưa toàn vẹn một cách tương đối, đủ để đem trưng bày, nhưng nhiều khi, nó manh nha dấu hiệu của một khả năng, một luồng sinh khí mới! Dĩ nhiên bài bỏ đi sẽ biệt tăm tích, do đó vô tình tác giả không thấy hồi âm sinh nhụt chí, sinh tự ti vì nghĩ mình không có khả năng viết! Đó là một cách “bỏ sót” vô cùng đáng tiếc và đáng trách. Một ý nghĩ manh nha trong tôi rằng: giá như người biên tập có thể bớt chút thời gian để ghi vài dòng hồi âm, chỉ bảo, mang tính dìu dắt, thì tốt biết mấy! Chẳng những “ giữ chân” được người viết tiếp tục viết, mà biết đâu, qua quá trình viết, đọc, học hỏi chúng ta lại bất ngờ về chính người đó!

Những wap chuyên sâu là sân chơi của người viết chuyên nghiệp là chủ yếu, vô tình tạo khoảng cách giữa những người cầm bút và có ý cầm bút. Có những bạn trẻ viết rất nhiều, nhưng chưa một lần giám click gửi tới tòa soạn nào vì trong đầu luôn mang một hình dung mơ hồ vê cái gọi là biết viết với không biết viết! Họ luôn nghĩ để in báo được phải là những tác phẩm hay , hoàn chỉnh như thế nào kia!

Chỉ đơn cử một ví dụ vậy thôi. Ý của tôi là: vai trò của người biên tập văn học hết sức quan trọng, cũng như cái cách mà những cây bút viết được đối xử với đại đa số người yêu viết, thích viết, thử viết ….ra sao.

Trở lại với viettruyen.vn, trong thời gian ngắn hình thành, có tới hàng nghìn nick đã được lập. Thành phần member cũng không cố định ở một vùng miền, mà trải dài từ Nam ra Bắc. Tuy phần lớn member đang ở độ tuổi đi học, còn đang trên giảng đường hoặc trường lớp, nhưng ngẫm ra, đây là một bộ phận chủ yếu mà chúng ta cần gieo niềm yêu và viết, từ đó hình thành cộng đồng đọc giả và tác giả!

Chủ quan mà đánh giá thì qua những gì thể hiện trong lần thi viết truyện thứ nhất của page, xuất hiện nhiều những bạn trẻ có khả năng viết, và còn phát triển được nếu chuyên tâm chăm chút tới hoạt động này. Nhìn thấy rõ một quá trình mang tính quy luật rằng: những tác phẩm đầu tay của các bạn được viết ra từ những rung động chân thành, một khát khao được bày tỏ mình trước đám đông, đôi khi giọng văn bước đầu mới dừng lại ở mức “ bắt chước” hay na ná những tác giả đi trước- mà có thể trong quá trình đọc, dù vô thức nhưng vô tình các bạn bị ảnh hưởng. Có thể các bạn chưa ý thức rõ ràng rành mạch điều mà mình sẽ trình bày trong tác phẩm, hoặc chưa có sự chọn lựa giữa nhiều ngôi kể, cách bố cục, sắp xếp chi tiết… nhưng nhiều tác phẩm cho thấy một triển vọng, khiến chúng ta hi vọng. Nhiều tác phẩm cho thấy sự đau đáu dồn nén khôn nguôi, viết ra khi đã “chín” cảm xúc, nhiều tác phẩm lại cho thấy cách tư duy, tìm tòi khá mới lạ…

Một người viết, muốn phát triển phải nhờ vào nhiều yếu tố. Chủ quan tôi cho rằng có đến 60% nhờ vào sự đọc và trải nghiệm học hỏi, 20% năng khiếu , 10 % nhạy bén và 10% trí thông minh (tư duy). Nhưng trước tiên, hãy cứ là yêu văn và đọc văn cái đã!

*

Nhìn vào không khí trên viettruyen hôm nay, đột nhiên tôi chạnh lòng, vui mừng mà lan man một vài dòng vậy. Sự thực là cái cảm giác những con người trẻ, rất trẻ kia đang ngày ngày hăng say, viết , đọc, chia sẻ cho nhau những con chữ một cách chân thành, khiến tôi ngập tràn hi vọng. Các bạn đã không chỉ còn là viết những bài blog, lưu bút tâm sự vụn vặt thông thường, mà rõ ràng đang có sự nâng cao hơn trong cách thức diễn đạt ý tưởng!

Không nhiều những trang wap lấy chủ đề về viết lách làm được điều đó!...

Giữ lửa

0
COM
Nhãn: · vào lúc

Mỗi tháng, tôi đều giành một giờ đồng hồ để kiểm kê độ nhạy cảm của mình. Khi xưa, khi tôi lên tám, bố đã nhìn và nói " Con đi đường nào có cảm xúc lót nền cho đi, sẽ hợp và ý nghĩa". Từ thời mẫu giáo, tôi đã là cán bộ lớp, suốt những năm học sau này, luôn luôn là học sinh giỏi của
Đọc thêm »

NƠI KHÔNG NẮNG

0
COM
Nhãn: · vào lúc
   Nắng sáng chói.

   Lão ngồi. Co ro. Lão cầm miếng gì đó đưa lên miệng. Nhai. Rồi nhả. Lại cầm thêm miếng khác. Đưa lên miệng…

   Tôi không thèm nhìn lão nữa. Mà kì thực tôi có nhìn lão đâu. Đó chỉ là cái bóng mờ mờ vẫn chuyển động trước trường nhìn mà con ngươi mắt tôi bất động. Tôi không chủ tâm nhìn một thứ gì cả. Bởi vì tâm tôi đang buồn, đang căm tức, đang hối hận.
    Mất tiền!
    Biết trước mà vẫn mất!
    Liều!

Đọc thêm »

EM TÔI

0
COM
Nhãn: · vào lúc

Đã lâu lắm tôi không mơ thấy em trong giấc mơ- người con gái bỏ tôi đi từ 16 năm trước. Người em gái mang trong mình dòng máu như tôi. Người em gái ruột già máu mủ!

Đêm Noel không có một cuộc hẹn từ nhiều hôm trước, tất cả đều là sự đường đột và tùy hứng. Cuộc nhậu với đứa bạn gái học cùng thuở cấp 2 và người yêu của nó cũng ngoài dự kiến. Trăm ngàn câu chuyện trên trời dưới biển, bạn bè cũ gặp nhau thì điều gì cần thiết hơn là làm sống lại kỉ niệm. Tuổi thơ chân đất đầu trần. Tuổi thơ khôi nguyên thuần khiết ...

Đọc thêm »

Độc Thoại

0
COM
Nhãn: · vào lúc

Và đông.

Một mình trong căn phòng trống, ánh đèn chụp chỉ đủ soi rõ kí tự bàn phím.
Tiếng giọt gianh từng hồi gió thoảng, khẽ rung mình, cảm nhận những mấu lồi gai ốc bên sườn và sống lưng. Mưa phùn. Mưa không có tiếng.

Đọc thêm »

HOÀI NIỆM MÙA THU

0
COM
Nhãn: · vào lúc

           

Đêm rằm trung thu. Ru lòng bởi những bản nhạc không lời từ chiếc điện thoại. Trăng như chiếc bánh bột rán đủ tầm, hắt chút ánh sáng yếu ớt xuyên qua màn sương bàng bạc. Ghế đá kí túc dành cho các cặp tình nhân. Có những đửa trẻ cố tình quên mất trưởng thành để rong chơi trên cao kia. Phải rồi, ngày này nhất định không nên buồn! Nhưng chút ngây thơ trong veo thuở nào đâu thể lấn át được tâm hồn đã già cỗi vì nhớ nhung! Rõ ràng là em đã xa tôi, đã viết dấu chấm hết cho bài thơ đang còn dang dở…
 
Đọc thêm »
Đăng ký: Bài đăng ( Atom )